Türkiye genelinde 1 Temmuz 2026'da hayata geçirilen Depozitosu Olan Ambalaj (DOA) Sistemi’nde, iade makinelerini uzun süre meşgul eden ve kuyruklara neden olan suistimaller üzerine acil önlem alındı. Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA) Başkanı Nurullah Öztürk, sistemdeki suistimalleri önlemek amacıyla bugünden itibaren T.C. kimlik numarası ve cep telefonuyla sisteme girişlerin geçici olarak kısıtlandığını; işlemlerin artık sadece DOA mobil uygulaması üzerinden üretilecek QR kod ile yapılacağını açıkladı.
Farklı Kimliklerle Kota Aşılıyordu Sistemde kişi başına günlük 200 ambalaj sınırı bulunduğunu belirten TÜÇA Başkanı Öztürk, bazı vatandaşların yakınlarına ait kimlik ve telefon bilgilerini kullanarak bu limiti aştığını söyledi. Noktalara 1.500-2.000 adet ambalajla gelinmesinin makinelerde uzun kuyruklar oluşturduğunu ifade eden Öztürk, yaklaşık iki aylık entegrasyon sürecinde işlemlerin tamamen QR kod odaklı yürütüleceğini kaydetti. Geçtiğimiz günlerde Bolu'daki bir zincir markette, benzer bir kota aşımı ve uzun süreli makine kullanımı nedeniyle vatandaşlar arasında sert tartışmalar yaşanmıştı.
İlk 10 Günde 20 Milyon Ambalaj İade Edildi Yoğun ilgi gören sistemin güncel verileri ve gelecek hedefleri ise şöyle şekillendi:
- Kayıtlı Kullanıcı: Mobil uygulamada 2 milyon barajı aşıldı.
- Üretici ve Ürün Sayısı: 482 yetkilendirilmiş üretici sisteme dahil olurken, kayıtlı ambalajlı içecek sayısı 3 bin 673’e ulaştı.
- İade Noktası Hedefi: Şu an sahada olan 2 bin 500 iade makinesinin zamanla 20 bine, manuel iade noktalarının ise 2026 sonunda 10 bine, nihai olarak ise Türkiye genelinde 50 bin iade noktasına ulaştırılması planlanıyor.
- Teşvik Bedeli: Vatandaşlar DOA logolu plastik, cam ve alüminyum ambalajları teslim ederek adet başına 1 TL teşvik bedeli alıyor.
Ekonomiye ve Cari Açığa Devasa Katkı Sistemin tam kapasite çalışmasıyla içecek ambalajı ham maddesi ithalatında yüzde 35-40 oranında azalma öngörülüyor. Geri kazanılan her 20 ambalajın 1 dolarlık ithalat ihtiyacını bitireceğini aktaran Öztürk, sistemin cari açığı yıllık en az 600 milyon dolar doğrudan azaltacağını müjdeledi. Tam kapasitede ayrıca 37 bin ton sera gazı emisyonu engellenecek ve 1,3 milyar kilovatsaat enerji tasarrufu sağlanacak.
