Türkiye genelinde çevre bilincini artırmak amacıyla başlatılan Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) uygulaması vatandaşlardan yoğun ilgi gördü. Ancak bazı su ve içecek markalarının, sistemi bahane ederek fahiş zamlar yaptığı ortaya çıktı. Tepkilerin ardından Ticaret Bakanlığı jet hızıyla harekete geçti.
Çevre kirliliğinin önüne geçmek ve ambalaj atıklarını ekonomiye kazandırmak amacıyla 1 Temmuz itibarıyla hayata geçirilen Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemi, fırsatçıların yeni oyunu haline geldi. Sistem kapsamında vatandaşlar iade ettikleri şişe başına 1 TL ücret geri alırken, bazı uyanık markaların etiket oyunlarıyla gizli zam yaptığı belirlendi.
1 Liralık Depozito Yerine 5 Liralık Fahiş Zam!
Normal şartlarda tüketiciye ek bir yük getirmemesi gereken sistemde, sadece yasal zorunluluk olan 1 TL'lik depozito bedelinin fiyatlara eklenmesi gerekiyordu. Ancak bazı su ve içecek firmalarının "operasyonel yük ve altyapı maliyeti" bahanesine sığınarak raflardaki ürünlere 3 ila 5 lira arasında değişen fahiş zamlar yansıttığı tespit edildi. Durumu fark eden tüketiciler sosyal medyada tepki yağdırdı.
Tüketici Konfederasyonu: "Bir Zahmet Kazanmayıversinler!"
Konuyla ilgili sert bir açıklama yapan Tüketici Konfederasyonu Başkanı Aydın Ağaoğlu, firmaların zaten yılbaşından bu yana pilot uygulamalarla sürecin içinde olduğunu ve yeni bir maliyetin söz konusu olmadığını belirtti. Durumu apaçık bir "fırsatçılık" olarak nitelendiren Ağaoğlu, şu çağrıda bulundu:
"Bu sistemle ambalajlar geri toplanıp ekonomiye kazandırılacak, ithalat ihtiyacı azalacak ve cari açık düşecek. Ülke ve çevre için bu kadar kritik bir projede, o fırsatçı markalar da bir zahmet kazanmayıversin, elini taşın altına koysun."
Ticaret Bakanlığı Düğmeye Bastı: Affı Olmayacak!
Vatandaşların mağduriyetinin ardından Ticaret Bakanlığı yazılı bir açıklama yaparak denetimlerin başladığını duyurdu. Bakanlık açıklamasında şu ifadelere yer verildi:
"Depozito katılım payının güncellenmesi sonrasında, çeşitli üretici ve satıcılar tarafından maliyet artışını aşacak şekilde tüketici fiyatlarına artışlar yansıtıldığı görülmektedir. Konu derhal incelemeye alınmış; ulusal ve yerel marketler ile sektör temsilcileri, fahiş artışların 'haksız fiyat uygulaması' olarak değerlendirileceği hususunda uyarılmıştır.
Ambalajlı su başta olmak üzere ilgili içecek ürünlerinde üretici, tedarikçi ve perakende satış noktalarına yönelik denetimler başlatılmıştır. Tüketiciyi mağdur eden her türlü fiyat artışına karşı gerekli idari yaptırımlar kararlılıkla uygulanacaktır."