Araç sahipleri, dizel fiyatlarında son yılların en yüksek seviyesini görmeye hazırlanıyor. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik operasyonları ile Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin fiilen durması, küresel yakıt tedarikini ciddi şekilde kısıtlıyor. Avrupa’da dizel vadelileri, 2022’den bu yana ilk kez varil başına 200 doları aşarak tarihi bir zirveye ulaştı.

Orta Doğu’daki çatışmalar, dizel piyasasında tedarik endişelerini artırdı. Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin durması, milyonlarca varillik rafine ürün sevkiyatını aksatırken fiyatlarda sert yükselişler yaşandı. Bloomberg verilerine göre, Avrupa dizel vadelileri Londra piyasasında ton başına 1.498 dolara çıkarak varil başına 200 dolar eşiğini geçti. Bu rakam, 2022’den bu yana kaydedilen en yüksek seviye olarak kayıtlara geçti.

ABD’de dizel fiyatları galon başına 4 doların üzerinde seyrederken, Asya piyasalarında kısa süreliğine de olsa varil başına 200 dolar bandı aşıldı. Avrupa, tüketiminin büyük kısmını ithal yakıtlardan karşılamak zorunda olduğu için uzmanlar, Hürmüz Boğazı’nın açılmaması hâlinde önümüzdeki haftalarda ciddi tedarik sıkıntılarının yaşanabileceği uyarısında bulunuyor. Küresel yakıt tüccarları, teslimatları güvence altına almak için 12.000 mili aşan alternatif uzun rotalara yönelmek zorunda kalıyor.

Pompa Fiyatlarındaki Artışın Nedeni: Rafineri Marjlarındaki Patlama

Dizel fiyatlarının varil başına 200 doları aşması, Türkiye gibi Avrupa piyasasına endeksli ülkelerde pompa fiyatlarının ham petrol fiyatlarından çok daha hızlı yükselmesine yol açıyor. Savaş öncesi dönemde Brent petrolün varil fiyatı ortalama 60 dolar seviyesindeyken, rafineri marjı yaklaşık 20 dolardı ve bir varil dizelin maliyeti 80 dolara denk geliyordu.

Mevcut kriz ortamında Brent petrol fiyatı yüzde 50 civarında artarak 110 dolara çıkarken, rafine edilmiş ürün tedarikindeki daralma nedeniyle rafineri marjı varil başına 90 dolara kadar fırladı. Böylece Brent petrol ve rafineri marjının toplam maliyeti 200 doları buldu ve bu durum, pompa fiyatlarına doğrudan ve yüksek oranlarda yansıyor.