Haziran 2023'ten bu yana iç talebi kısmaya yönelik tedbirlerle uygulanan dezenflasyon programı üçüncü yılını geride bırakırken, ortaya çıkan makroekonomik tablo hem vatandaşın hem de reel sektörün üzerindeki yükün ağırlaştığını gösteriyor. Enflasyon üzerindeki etkisi oldukça sınırlı kalan 3 yıllık program döneminde, icra iflas dosyaları, karşılıksız çekler ve konkordato başvurularında adeta patlama yaşandı.
Enflasyonda 3 Yılda Sadece 5.6 Puanlık Gerileme
Ekonomi yönetiminin sıkılaşma adımlarıyla başlattığı programın başında, Haziran 2023'te yıllık enflasyon yüzde 38.21 seviyesindeydi. Süreç içinde Mayıs 2024'te yüzde 75.45 ile zirveyi gören yıllık enflasyon, bu yılın (2026) Mayıs ayı itibarıyla ancak yüzde 32.61 seviyesine çekilebildi. Büyük umutlarla uygulanan program, 3 yılın sonunda enflasyonu sadece 5.6 puan düşürebildi.
İcra Dosyalarında Korkutan Sıçrama: Ayda 200 Bin Yeni Dosya
Enflasyondaki sınırlı düşüşe karşılık, piyasadaki tıkanma mahkeme koridorlarına yansıdı. Vatandaşların ve işletmelerin ödeme güçlüğünü ortaya koyan icra ve iflas dosya sayılarındaki artış tarihi seviyelere ulaştı:
- Haziran 2023: 21 milyon 683 bin dosya
- Haziran 2026: 25 milyon 134 bin 466 dosya
- 3 Yıllık Toplam Artış: 3 milyon 450 bin 758 yeni dosya
Artış hızının özellikle 2026 yılında tepe noktaya ulaştığı görülüyor. Sadece bu yılbaşından bu yana icra dosyası sayısı 1 milyon 55 bin artarken, aylık artış hızı 200 bin sınırına dayandı.
Reel Sektör Alarm Veriyor: Konkordato ve Karşılıksız Çek Patlaması
Piyasadaki nakit sıkışıklığı ve yüksek borçluluk, şirketlerin iflasın eşiğine gelmesine neden oldu. Borçlarını ertelemek isteyen şirketlerin başvurduğu konkordato mekanizmasında rekor kırıldı. 2023'ten bu yılın Mayıs ayına kadar tam 5 bin 861 firmaya konkordato geçici mühlet kararı verildi. 2023 yılında 519 olan bu sayı, 2025'te 2 bin 817’ye fırladı. 2026'nın ilk 5 ayında ise 802 firma bu hakkı kullanarak geçmiş yılları geride bıraktı.
Finansal piyasalardaki güvensizliğin bir diğer göstergesi olan karşılıksız çek ve protestolu senet sayıları da tırmanışını sürdürüyor. 2023'te 146 bin olan karşılıksız çek sayısı 2025'te 311 bine çıkarken, protestolu senet sayısı da 2025 yılında 301 bini aşarak ekonomik daralmanın boyutunu gözler önüne serdi.
