Hemen hemen deprem deyince insanların bütün canlılarım tüyleri diken diken oluverir. Birden dengeler bozulur. Deprem psikolojisi ile paniklerler son derece de haklılar. Ölüm var göçük altında kalmak var yaralanmak sakat kalmak. Çaresiz kalmak vardır, aç kalmak vardır susuz kalmak vardır. Tonlarca yükün altında birilerinin gelip kurtarmalarını beklemek. Tarifi bile imkansız korkular yaşar insanlar. Allah korusun.
Deprem ülkesi olarak sık sık depremlerle sarsılıyoruz. Bazen çok büyük kayıplar bazen ufak tefek hissederiz veya etmeyiz. Ben bilim adamı değilim. Deprem her yerde oluşabilir denizler, kara yerleşim yerleri, ormanlarda ‘’ Yer sarsılmasıdır. Yerkabuğundaki bazı jeolojik olaylar sonucu meydana gelir.’’ Yer kabuğunun kırılması, kıvrılması, yer içindeki basınçlarla meydana gelir. Bunlar çok çeşitli olarak depremler meydana getirir bazıları. Tektonik, çöküntü, tsunami gibi depremler, bunlar özel deprem alatleriyle ölçümler yapılır. Bilim adamları tarafından.
Ne acılar yaşanır ne kayıplar yaşanır ne çaresizlikler. Elbette Allah’dan gelene boynumuz eğri. Bu zamana kadar yaşadığımız büyük depremler. Binlerce insanın deprem dolayısıyla can verdiği depremler. Büyüklü küçüklü çok depremler oldu. Ama en yıkıcıları en acılı sancılı olanları aşağıdaki yazdığım depremler.
KÜÇÜK KIYAMET "1509 İSTANBUL DEPREMİ", 1719 İSTANBUL DEPREMİ, 1766 İSTANBUL DEPREMİ, 1895 İSTANBUL DEPREMİ, 1939 ERZİNCAN DEPREMİ, 1942 TOKAT ERBAA DEPREMİ, 1943 SAMSUN LADİK DEPREMİ, 1966 VARTO DEPREMİ, 1976 VAN MURADİYE DEPREMİ, 1999 KOCAELİ GÖLCÜK DEPREMİ, 1999 DÜZCE DEPREMİ, 2011 VAN TABANLI DEPREMİ, 1939 da Amasya depremi son günlerde yaşadığımız 26.01.2020 de Malatya Elazığ depremi.. Bu depremler mutlak devam edecek dünya durdukça.
Önemli olan Depremle ilgili bilim adamlarının insanı yanıltmamaları. Biri bir şey derken diğeri başka bir şey söylemesin. Doğru neyse onu konuşsunlar yorumlar çok boyutlu oluyor. Neden bu kadar can veriyoruz. Neden kaybımız çok oluyor. Artık kötü yapılanmalara izin verilmemesi kentsel dönüşümün bir an evvel gündeme gelmesi ve insanların madur olmamalarını sağlamak. 50-60 yılı geçmiş evlerin yenilenmesi ama en azından devlet kanalıyla olsun müteahhitlerin insafına bırakılmasın. Deprem insan öldürmez bozuk yapılı yapılar, eski malzemesi çalınmış binalar öldürür. Dilerim inşallah bir daha depremler yaşanmasın.
Daha az can kaybı için nasıl eğitimler yapılsın ekranda şöyle yapın böyle yapınla olmuyor bizat herkesin deprem eğitimi alınması şart koşulsun uygulamalı. Kurtarma ekipleri profösyonel olarak çoğaltılsın. İnsanlar deprem anında ne yapacaklarını bocaladıkları için panik oluyor ve hayatını kaybediyor. Dilerim Allah bizlere ve dünya insanlarına böyle acılar yaşatmasın. Hayatını depremde kaybetmiş canlara rahmetler dilerken yaralılara da açil şifalar dilerim.
Şunu millet olarak çok iyi anladık biliyoruz zaten de. Dünya da anlasın; bizler varlıkta yanlarında olmasak da açı, keder, ölüm afetler, savaşlarda, büyük felaketlerde biz bizim yaralarımızı sararız hemen kuş olur uçarız. Elimiz kolumuz uzanır. Ne yapmak gerekiyorsa yardımlarımızı esirgemeyiz. Bizle asil Türk milleti olarak kanımızda merhamet hoşgörü, vicdan, yardım severlilik komşusu açken tok yatanlardan olmayız. Acıları acımız sevinçlerimiz bir olur. Biz bizim içimizde dağılmaz tek yürek oluruz. Yeter ki içimize fitne sokanları barındırmayalım. Biz çok güzel milletiz bir bütünüz. Aramızdan ayrık otlarını ayırmalıyız. Düzenimizi güzelliğimizi bozmak isteyenlere karşı uyanık olmak. Gerisi kolay.
Umutlar sönmesin, yeşersin nice güzel baharlarda can bulsun. Selam ve dua ile..
Müzeyyen KESKİN
Amasyaşat Başkanı